De dag dat je de AOW-leeftijd bereikt, komt voor veel mensen sneller dan verwacht. Je werkende leven loopt af of verandert, en tegelijk verandert er veel in je inkomen, je belasting en je toeslagen. Wie op tijd begint met voorbereiden, voorkomt verrassingen zoals een gat in het inkomen of een onverwachte naheffing.
In dit artikel lees je welke zaken je het beste een half jaar tot een jaar voor je pensionering op een rij zet. Niet alles geldt voor iedereen, maar met dit overzicht weet je in elk geval waar je naar moet kijken.
Je AOW aanvragen bij de SVB
De AOW krijg je niet vanzelf: je moet hem aanvragen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Ongeveer zes maanden voor je AOW-leeftijd ontvang je meestal een brief met het verzoek dit te doen. Aanvragen kan online met DigiD. Doe dit op tijd, zodat je eerste uitkering direct na je verjaardag op de AOW-leeftijd wordt uitbetaald.
Controleer bij de aanvraag ook of je over alle jaren AOW-opbouw hebt. Heb je een tijd in het buitenland gewoond of gewerkt, dan kan het zijn dat je minder dan de volledige AOW ontvangt. De hoogte hangt daarnaast af van je leefsituatie: samenwonenden krijgen elk een lager bedrag dan alleenstaanden. Geef wijzigingen in je woonsituatie dus altijd door.
Je aanvullend pensioen en de keuzes die daarbij horen
Naast de AOW heb je vaak een aanvullend pensioen via je werkgever. Het pensioenfonds stuurt je doorgaans voor je pensioendatum informatie, maar het is verstandig zelf contact op te nemen. Een overzicht van al je opgebouwde pensioenen vind je op Mijnpensioenoverzicht.nl, waar je met DigiD inlogt.
Bij je aanvullend pensioen moet je vaak keuzes maken. Die keuzes zijn meestal definitief, dus neem er de tijd voor en bespreek ze met je partner als je die hebt.
- Op welke datum je pensioen ingaat: eerder, tegelijk met de AOW of later
- Of je een hoog-laagconstructie wilt, met eerst een hogere en later een lagere uitkering
- Of je partnerpensioen wilt uitruilen voor een hoger ouderdomspensioen, of andersom
- Of je eventueel een deel als bedrag ineens wilt opnemen, als je fonds dat aanbiedt
Belasting en loonheffingskorting
Vanaf je AOW-leeftijd betaal je geen AOW-premie meer, waardoor je over het eerste deel van je inkomen minder belasting betaalt. Tegelijk kan het fout gaan bij de loonheffingskorting. Die mag je maar bij één uitkeringsinstantie of werkgever laten toepassen. Meestal past de SVB deze toe op je AOW. Laat je pensioenfonds dan weten dat zij dit niet moeten doen, anders krijg je later een flinke aanslag.
Ook als je naast je AOW blijft werken, is dit een aandachtspunt. Houd er rekening mee dat je inkomen in het jaar van pensionering vaak uit meerdere bronnen komt. Een voorlopige aanslag aanvragen bij de Belastingdienst kan helpen om achteraf niet ineens veel te moeten terugbetalen.
Toeslagen, zorg en vaste lasten
Omdat je inkomen verandert, kan ook je recht op toeslagen veranderen. Denk aan zorgtoeslag en huurtoeslag. Geef je nieuwe verwachte jaarinkomen tijdig door aan Dienst Toeslagen, zodat je niet te veel of te weinig ontvangt. Wie tot nu toe geen toeslag had, kan er met een lager inkomen juist wel recht op krijgen.
Kijk ook kritisch naar je vaste lasten. Past je zorgverzekering nog bij je situatie? Hoe staat het met je hypotheek, en sluit de looptijd aan bij je inkomen na pensionering? Veel mensen merken dat ze met een lager inkomen anders willen omgaan met hun verzekeringen en abonnementen. Wil je weten hoe andere senioren dit hebben aangepakt, dan vind je ervaringen en antwoorden op vragen van leeftijdsgenoten op www.seniorencommunity.nl.
Je papieren en wensen vastleggen
De periode rond je pensioen is een goed moment om ook je persoonlijke administratie bij te werken. Controleer of je testament nog aansluit bij je wensen en overweeg een levenstestament. Daarin leg je vast wie je financiële en medische zaken mag regelen als jij dat zelf niet meer kunt.
Maak daarnaast een overzicht van je rekeningen, verzekeringen, pensioenen en belangrijke wachtwoorden of contactgegevens. Bewaar dit op een veilige plek en vertel een vertrouwd persoon waar het ligt. Zo maak je het voor je naasten een stuk eenvoudiger als er ooit iets gebeurt.
Een begroting voor je nieuwe levensfase
Tot slot helpt het om een realistische begroting te maken voor de jaren na je pensionering. Zet je verwachte netto inkomen naast je uitgaven, en houd rekening met nieuwe wensen zoals reizen, hobby’s of hulp aan kinderen en kleinkinderen. Zo zie je of je spaargeld moet aanspreken of juist ruimte overhoudt.
Rustig en op tijd beginnen
Je hoeft niet alles in één keer te regelen. Begin ongeveer een jaar voor je AOW-leeftijd met het verzamelen van informatie, maak een lijstje en werk het stap voor stap af. Twijfel je over grote keuzes, zoals de uitruil van partnerpensioen, schakel dan een onafhankelijk adviseur in. Met een goede voorbereiding kun je je pensioen beginnen met een gerust gevoel en heb je meer aandacht voor wat je met je vrije tijd wilt doen.