Wie door een gemiddelde Nederlandse woonwijk loopt, ziet het meteen: veel voortuinen en achtertuinen liggen vol tegels. Dat is makkelijk in onderhoud, maar het heeft een keerzijde. Bij een flinke regenbui kan het water nergens heen, en op warme zomerdagen houden stenen de hitte vast tot diep in de avond. Steeds meer gemeenten, buurten en bewoners kiezen daarom voor een andere aanpak: tegels eruit, groen erin.
In dit artikel lees je wat lokale initiatieven zoals het NK Tegelwippen inhouden, waarom vergroenen zoveel oplevert en hoe je zelf stap voor stap je tuin groener maakt, ook als je weinig ruimte of tijd hebt.
Wat is het NK Tegelwippen?
Het NK Tegelwippen is een landelijke wedstrijd waarin gemeenten het tegen elkaar opnemen: welke gemeente haalt de meeste tegels weg en vervangt ze door planten, struiken of gras? Het idee ontstond als vriendschappelijke uitdaging tussen twee grote steden en groeide uit tot een initiatief waar gemeenten in het hele land aan meedoen. Bewoners, scholen, bedrijven en woningcorporaties kunnen hun gewipte tegels aanmelden, zodat ze meetellen voor hun gemeente.
Het mooie van de wedstrijd is dat iedereen kan bijdragen. Een paar tegels uit je voortuin halen telt net zo goed mee als een groot schoolplein dat wordt omgebouwd tot speelnatuur. Zo wordt vergroenen iets wat je samen met je buurt doet, in plaats van een klus die je alleen opknapt.
Waarom steden groener willen worden
Nederlandse steden krijgen steeds vaker te maken met hevige regenbuien en lange periodes van droogte en hitte. Een versteende stad kan daar slecht tegen. Regenwater stroomt over tegels direct het riool in, dat bij zware buien de hoeveelheid niet aankan. Een groene tuin werkt juist als een spons: de bodem neemt water op en geeft het langzaam af aan het grondwater.
Groen zorgt daarnaast voor verkoeling, omdat planten vocht verdampen en schaduw geven. Ook vogels, bijen, vlinders en andere insecten profiteren van elk stukje tuin dat niet bestraat is. En misschien wel het belangrijkste: een groene omgeving voelt prettiger. Mensen ervaren minder stress en ontmoeten elkaar vaker in een wijk met bomen en bloemen.
Zo begin je in je eigen tuin
Je hoeft niet meteen je hele tuin om te gooien. Begin klein en kijk wat goed voelt. Veel mensen merken dat het wippen van de eerste tegels verslavend werkt: zodra je ziet hoe snel planten een kale plek veranderen, wil je verder.
Handige eerste stappen zijn bijvoorbeeld:
- Haal tegels weg langs de randen van je terras of pad en maak er een border van.
- Vervang een deel van je oprit of looppad door grind of grastegels.
- Plant een boom of grote struik voor schaduw en verkoeling.
- Koppel je regenpijp af en laat het water naar een regenton of plantvak lopen.
- Kies inheemse planten die bijen en vlinders aantrekken.
Planten kiezen en onderhouden
Een groene tuin hoeft niet veel werk te kosten. Vaste planten en bodembedekkers komen elk jaar terug en houden onkruid vanzelf onder controle. Let bij het kiezen op de standplaats: hoeveel zon krijgt je tuin, en is de grond eerder nat of droog? Een plant op de juiste plek blijft gezonder en heeft minder water nodig.
Wil je meer weten over geschikte planten, het verbeteren van je bodem of seizoensgebonden tuinklussen, dan vind je op tuinierentop10.nl allerlei informatie over tuinieren en tuinonderhoud. Zo kun je je plannen rustig uitwerken voordat je de schep in de grond zet.
Wat doe je met de oude tegels?
Een vraag die vaak opkomt: waar laat je al die stenen? Veel gemeenten bieden tijdens de tegelwipperiode een speciale ophaalservice, soms een tegeltaxi genoemd, of je kunt ze kwijt bij de milieustraat. Informeer bij je eigen gemeente wat er mogelijk is. Soms zijn er ook acties waarbij je in ruil voor tegels gratis planten of een boom krijgt.
Je kunt tegels ook hergebruiken. Leg er bijvoorbeeld een smal stapelpad van door je nieuwe border, of gebruik ze als randje om een moestuinbak. Zo hoeft niet alles weg en geef je het materiaal een tweede leven.
Samen met de buurt
Vergroenen werkt nog beter als je het samen doet. Spreek met buren af om op dezelfde dag tegels te wippen, of kijk of jullie samen een stukje openbare ruimte mogen adopteren, zoals een boomspiegel of een geveltuintje. Veel gemeenten staan open voor zulke bewonersinitiatieven en denken graag mee.
Elke tegel die verdwijnt maakt je straat een beetje koeler, natter en levendiger. Of je nu begint met één plantvak naast de voordeur of je hele achtertuin aanpakt: je draagt bij aan een stad die beter bestand is tegen het veranderende klimaat, en je krijgt er zelf een fijnere plek om buiten te zijn voor terug.